کتاب عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات نوشته ی محمد بن محمود بن احمد طوسی توسط انتشارات علمی و فرهنگی به چاپ رسیده است.
مؤلف این کتاب را بین سال های 556 تا 573 نوشته است. او مسلمانی معتقد و مؤمن و تابع قرآن و ظاهرا شافعی بوده است. احمد طوسی این اثر را برای اظهار حق شناسی از «عدل و جهان داری و نیک خواهی» ابوطالب طغرل بن ارسلان بن طغرل تألیف کرده است تا حق او را ادا کند. قصد دیگر او از تألیف این کتاب این بوده است که دیگران را از عجایب جهان و غرایب زمان آگاه کند، بی آنکه در اطراف عالم بگردند، و چون در این کتاب عجایب و غرایب مورد بحث قرار گرفته است او کتاب خود را به نام «عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات» خوانده است. در تقسیمات دهگانه کتاب، مطالبی درباره این موضوعات آمده: افلاک، ستارگان، صاعقه، بادها، شهاب، رعدو برق، قوس قزح، زلزله ها، معجزات و کرامات، خواص غذاها، غولان، بهایم و...
منابع این کتاب، کتبی است که این گونه مطالب را پیش از مؤلف در رشته های مختلف به رشته تحریر در آورده اند و پاره ای از مطالب کتاب گفته های جهانگردان آن زمان است. مؤلف با کتاب سر و کار داشته و اهل مطالعه بوده است، این موضوع از برخی عبارات او همچون: «در کتابی یافتم» «در کتاب بابل خواندم» و... پیداست. همچنین از علم طب اطلاع داشته و گاهی از مطالعات بالینی خود نیز شرحی نوشته است.
- نویسنده: محمد بن محمود بن احمد طوسی
- به اهتمام: منوچهر ستوده
- انتشارات: علمی و فرهنگی