کتاب عقل در سیاست - حسین بشیریه

کتاب عقل در سیاست: سی و پنج گفتار در فلسفه، جامعه شناسی و توسعه ی سیاسی

«عقل در سیاست» بشیریه کتابی است که در زمره ی گروه جامعه شناسی، فلسفه و سیاست قرار می گیرد. این مجموعه ی منسجم بشیریه مسائل اساسی هر حوزه را که به سیاست مربوط باشد مورد کنکاش قرار می دهد. از فلسفه ی عدالت و لیبرالیسم در فلسفه و سیاست گرفته تا نظریات جامعه ی مدنی و مکتب فرانکفورت در جامعه شناسی.

هنر نویسنده در پیوند این آثار به یکدیگر در مجموعه ای منسجم و سپس پیوند آن ها به کشور ایران است. خود نویسنده عامل پیوند این سی و پنج گفتار را در چهار مورد می بیند: عقل جمعی، تساهل، آزادی و سلطه ستیزی. بشیریه در بررسی تاریخ سیاسی معاصر ایران از این نظریات بهره جسته و به طور دقیق نسبت به مسائل کم تر پرداخته شده در این کشور دست به موشکافی زده است.

کتاب عقل در سیاست: سی و پنج گفتار در فلسفه، جامعه شناسی و توسعه ی سیاسی نوشته ی دکتر حسین بشریه می باشد که توسط نشر نگاه معاصر به چاپ رسیده است.

نویسنده

حسین بشیریه جامعه شناس و پژوهشگر علوم سیاسی است که در دانشکده ی علم سیاست دانشگاه سیراکیوز نیویورک تدریس می کند. از جمله آثار وی انقلاب و بسیج سیاسی، جامعه شناسی تجدد و موانع توسعه ی سیاسی در ایران است.

برشی از متن کتاب

با آنکه آثار بزرگ فلاسفه ی سیاسی محتوای اصلی فلسفه ی سیاسی را تشکیل می دهند، باید میان تاریخ فلسفه ی سیاسی و فلسفه ی سیاسی تمیز داد. آثار فلاسفه ی سیاسی تنها بعضا فلسفه ی سیاسی به معنای دقیق کلمه هستند؛ علم سیاست و توصیف نهادهای سیاسی، جامعه شناسی سیاسی، اخلاق و متافیزیک جزو عمده ای از محتویات آن آثار به شمار می روند. بنابراین مطالعه ی تاریخ فلسفه ی سیاسی به معنای مطالعه ی فلسفه ی سیاسی نیست. روش تحلیل فلسفه ی سیاسی به عنوان دسیپلینی مستقل را باید در مقابل چند روش متداول در بررسی اندیشه های سیاسی قرار داد: نخست روش تاریخگرایی که به مطالعه ی شرایط اجتماعی و تاریخی پیدایش اندیشه های سیاسی می پردازد و محتوای آن ها را با اوضاع و احوال تاریخ پیوند می دهد، دوم روش جامعه شناختی که اندیشه های سیاسی را صرفا بازتاب ساختار و منازعات اجتماعی و اقتصادی هر دوران به شمار می آورد؛ و سوم روش بازنگرش که اندیشه های سیاسی فلاسفه ی پیشین را در پرتو علایق و مسائل مدرن بررسی می کند. مثل این پرسش که آیا اندیشه های سیاسی افلاطون یا هگل توتالیتر بود یا نه. وجه مشترک این روش ها آن است که استقلال فلسفه ی سیاسی به عنوان یک دیسیپلین را رد می کند و آن را تابع دیسیپلین تاریخ یا جامعه شناسی می سازد. از یک دیدگاه کلی می توان نظریات مربوط به اهداف و غایات توسعه را به دو دسته ی اصلی تقسیم کرد. یکی آن دسته از نظریات (خواه قدیم یا جدید) که تکامل یا تقویت یا گسترش دولت را مهم ترین شاخص توسعه ی سیاسی می دانند و دوم نظریاتی که تکامل و گسترش و تقویت توانایی های جامعه ی مدنی را شرط تحقق توسعه ی سیاسی تلقی می کنند.

فهرست