کتاب عشق صوفیانه

معرفی کتاب عشق صوفیانه تالیف جلال ستاری

تصوف عاشقانه، خداپرستی به سائقه عشق و محبت است و صوفیه که معتقد بودند «کمالیت دین در کمالیت محبت است»، رابطه خالق صاحب کمال جلال و جمال مطلق را با مخلوق، همچون پیوند عشق میان عاشق و معشوق می بینند و باور دارند که «هیچ آفرییده ای نیست که در وی آتش عشق خدا نیست» و بنابراین عشق همه کس را فرض راه است، چون « به خدا رسیدن فرض است و لابد هر چه به واسطه ی آن به خدا رسند، فرض باشد به نرزدیک طالبان. عشق بنده را به خدا می رساند، پس عشق از بهر این معنی فرض راه آمد» و همین عقیده است که معرکه آراء و مورد اعتراض شدید ظاهربینان و متشرعه و فقها واقع شده و بر سر آن، ماجراها رفته است.

محققان غربی (گلدزیهر، آسین پالاسیوس، آ. مرکس، نیکلسون...) منشاء تصوف را زهد و عرفان مسیحی و فلسفه نوافلاطونی اسکندریه و حکمت اشراقی فلوطین می دانند (یعنی آمیخته ای از افکار افلاطون و ارسطو و رواقیان که مهر حکمت فیثاغوری بر آن خورده و با تعلیمات افلوطین «شیخ یونانی» و شاگردانش قوام آمده  است) و برخی (ر. د.زی و کارادو و ادگار بلوشه) سرچشمه های آن را در دین زرتشت و مذهب مانی (شیوه تفکر «خسروانی» که شهاب الدین سهروردی در حکمه الاشراق خویش دان اشاره می کند) می جویند و تصوف را واکنش آریایی (ایرانی) در قبال عربیت و اسلام سامی به شمار می آورند و معتقدند که مبنای حکمت اشراق صوفیه، همان فلسفه نوافلاطونی است که به دست حکمای ایرانی دستکاری شده است؛ و پاره ای نیز (ر. هارتمن، ماکس هورتن و ...) تصوف را از منابع هندو (فلسفه و دانتا یا بودایی، یوگاسوترا) ماخوذ می پندارند.

مولف: جلال ستاری انتشارات: مرکز