معرفی کتاب آموزش ویراستاری و درست نویسی
نگارش متون گوناگون از قبیل نویسندگی، نامه های اداری و ...، یکی از راه های تحقق اهداف مختلف و برقراری ارتباطات افراد جامعه است که بنا به دلایل متعددی، ناگزیر به استفاده از آن هستند. اما نوشتن نیز همانند هر اموری، از اصول و قواعد خاصی برخوردار می باشد که اشخاص باید ضمن مطلع بودن از آن ها، به نحو صحیحی تمامی موارد مذکور را رعایت کرده و از تخطی و سهل انگاری در آن بپرهیزند. زیرا در غیر این صورت و اغلب مواقع، مطالب و متن تدوین شده ی آن ها، هدف و مقصود مورد نظرشان را به خواننده انتقال نداده و مخاطب را دچار اشتباه و گمراهی می نمایند. در همین راستا، مولف به تدوین کتاب حاضر پرداخته و اثری کاربردی و گیرا را در اختیار مخاطب قرار می دهد. وی با استفاده از گفتاری ساده و روان، تمامی نکات و اصول مورد نیاز ساده نویسی و درست نویسی را گام به گام تشریح کرده و کلیه ی جزئیات و موارد کلی را همراه با مثال هایی عینی، جهت بهره مندی مخاطب ارائه می نماید. به بیانی ساده تر، خواننده با مطالعه ی این اثر به راحتی قادر خواهد شد، مهارت خویش را در نگارش انواع متون افزایش داده و از ایجاد این توانایی در خود، لذت ببرد. "آقای ذوالفقاری" ابتدا کلیات و تعاریفی مفصل از مفاهیم مربوط به نگارش را ارائه کرده و سپس کلیه ی مطالب مورد نظر خویش را در طی 2 بخش و زیر فصل های هر یک، تحت عناوین زیر گنجانده که در ادامه برخی از آن ها را به طور مختصر تشریح می کنیم:
بخش اول: ویرایش فنی: 1- نشانه گذاری 2- شیوه ی خط فارسی (پیوسته و جدانویسی) 3- املا و تلفظ درست واژگان 4- آوانگاری ـ عددنویسی ـ فرمول نویسی ـ سال نگاری 5- مستندسازی ـ کتاب آرایی بخش دوم: ویرایش ساختاری زبانی: 1- خطاهای واژگانی تعبیری و اصطلاحی 2- خطاهای دستوری
کتاب آموزش ویراستاری و درست نویسی اثر دکتر حسن ذوالفقاری توسط نشر علم به چاپ رسیده است.
برشی از متن کتاب
کلیات و تعاریف 1- تعریف ویرایش: «ویرایش» از مصدر فارسی «ویراستن» است. پیشوند «Vi» به معنای دور از هم و جدا و «razis» به معنای نظم و ترتیب و دربرگیرنده ی معانی «پیراستن» و «آراستن» است. معادل انگلیسی «Edit» و عربی «تحریر» است. در گذشته، مصححان متون کهن فارسی با اصلاح، تجدید نظر و مقابله ی متون، همان کار ویراستاران را انجام می دادند. کم، کم با تدوین کتاب های دستور زبان فارسی و قاعده مند شدن آن، صدها کتاب و مقاله درباره ی مسائل خط، درست نویسی و املا نگاشته شد. امروزه، ویرایش یا روی کاغذ یا به روش الکترونیک در رایانه انجام می شود. 2- ویژگی های ویراستار: - داشتن دانش فنی در رسم الخط، تسلط بر شیوه نامه و اصول فنی حروف چینی؛ - داشتن ذوق ادبی و آشنایی با شیوه های مختلف نگارش (نگارش داستان، مقاله، زندگی نامه و ....) - آشنایی با اعلام، اعم از نام افراد، جای ها و سازمان ها - دقت، ریزبینی و حوصله - انگیزه و علاقه ی کافی 3- وظایف ویراستار: اکنون که با ویرایش و انواع آن آشنا شدید، باید ببینیم ویراستار کیست و وظیفه ی او چیست؟ ویراستار کسی است که با اطلاع از مسائل ویرایش فنی و زبانی، اثری را بازبینی، اصلاح، یک دست و آماده ی چاپ می کند. ویراستار در سه حوزه ی فنی، زبانی و محتوایی وظایف زیر را بر عهده دارد: ویرایش فنی، ویرایش زبانی – ساختاری و ویرایش محتوایی ویرایش فنی شامل موارد زیر می باشد: - یک دست کردن رسم الخط (قواعد و نشانه های وصل و فصل) - اصلاح غلط های املایی - بررسی بندها - اصلاح یا اعمال نشانه گذاری های متن - یک دست کردن ضبط اعلام، اصطلاحات، آوانگاشت آن ها در صورت لزوم و آوردن معادل لاتین کلمات - اعمال قواعد عددنویسی، فرمول نویسی، آوا نویسی، اعراب گذاری و اختصارهای متنی - مشخص کردن حدود نقل قول ها، بررسی ارجاعات، درستی نشانی مآخذ و پانوشت ها و یادداشت ها - بررسی کالبدشناسی اثر، شامل تمامی نمایه ها، جدول ها، نمودارها، تصاویر، عکس ها، فهرست مطالب ، واژه نامه ها و ... - کنترل اندازه و قلم حروف، تیترهای اصلی و فرعی، سرصفحه ها، عناوین بخش ها و فصل ها، نسخه پردازی و نمونه خوانی ویرایش زبانی – ساختاری شامل موارد زیر می باشد: - رفع خطاهای دستوری، ساختاری و جمله بندی - اصلاح انحراف از زبان معیار و یک دست کردن زبان نوشته - ابهام زدایی از عبارت های نارسا، مبهم، متناقض و عامیانه - حذف واژگان، تعابیر و اصطلاحات و عبارت های تکراری و زائد، عامیانه، ناقص، نارسا، متضاد و متناقض - کوتاه کردن جمله های طولانی - ساده سازی و روان سازی متن از نظر جمله بندی - گزینش واژگان مناسب برای واژگان غیر فارسی ویرایش محتوایی شامل موارد زیر می باشد: - حذف، کاهش یا تلخیص مطالب تکراری، غیر ضروری، غیرمستند، مبتذل، نامتعارف، سست و ضعیف - اصلاح، تنظیم و جابه جایی مطالب برای انسجام و یک دستی نوشتار - افزایش برخی نکات فراموش شده یا جا افتاده در متن یا پاورقی - مقابله ی متن با اصل (در صورت ترجمه یا تصحیح متون کلاسیک)
فهرست
پیش گفتار کلیات و تعاریف بخش اول: ویرایش فنی فصل اول: نشانه گذاری فصل دوم: شیوه ی خط فارسی (پیوسته و جدانویسی) فصل سوم: املا و تلفظ درست واژگان فصل چهارم: آوانگاری ـ عددنویسی ـ فرمول نویسی ـ سال نگاری فصل پنجم: مستندسازی ـ کتاب آرایی بخش دوم: ویرایش ساختاری زبانی فصل اول: خطاهای واژگانی تعبیری و اصطلاحی فصل دوم: خطاهای دستوری فرهنگ واره ی برابرهای فارسی برای واژگان بیگانه نمایه ی موضوعی منابع مطالعاتی بیش تر
- نویسنده: دکتر حسن ذوالفقاری
- انتشارات: علم