دربارهی کتاب مرصادالعباد
نام کتاب چنانکه مشهور است در فصل سوم از باب اول آن "مرصاد العباد من المبدا الی المعاد" آمده و در دستهای از نسخ که آن را تحریر دوم نامیده شده "تحفه للسطلان کیقباد" بر آن افزوده شده است. اما معنی لغوی آن: مرصاد به معنی گذرگاه است. رصد (بفتح اول و سکون دوم) بمعنی بر سر راه کمین کردن است. در زبان فارسی گاهی رصد گاه به معنی کمینگاه دزدان و جای خطرناک آمده، و در قرآن در آیهی 21 از سوره 78 "ان جهنم کانت مرصادا" به همین معنی است. اما به اعتبار اینکه بر سر راههای خطرناک نگهبانان و پاسبانان و راهداران نیز مترصد راهند، مرصاد به معنی راهی که در او نگهبان نیز آمده است.
شاهکار جاویدان نجم رازی همین مرصاد العباد است که یکی از نفایس متون منثور، و آثار نغز عرفانی فارسی است که در بحبوحهی حملهی مغول جامهی تالیف پوشیده و از همان روزگار تالیف باز، مورد استفاضهی صاحبنظران بوده است و بزرگان ادب و عرفان چون مولانا جلال الدین و حافظ از آن برخورداری یافتهاند. کثرت نسخ خطی این کتاب میرساند که چگونه این گنجینهی حقایق و خزانه خانهی اسرار الهی همواره مورد توجه و عنایت فارسی زبانان بوده است. دربارهی شهرت این کتاب کافی است گفته شود معروفیت نجم الدین رازی به حد زیادی مرهون آوازهی این کتاب مستطاب است و همه جا از عارف ری به لقب صاحب مرصادالعباد یا مولف مرصادالعباد یاد کردهاند.
کتاب مرصادالعباد به قلم نجم رازی در انتشارات علمی و فرهنگی به چاپ رسیده است.
فهرست
در دیباچهی کتاب
در بیان مبدا موجودات
در معاش خلق
در بیان معاد نفوس سعدا و اشقیا
در بیان سلوک طوایف مختلف
- نجمالدین ابوبکر عبدالله بن محمد بن شاهاور بن انوشروان رازی معروف به دایه
- نویسنده: نجم رازی
- به اهتمام محمدامین ریاحی
- انتشارات: علمی و فرهنگی