![کتاب قدرت موسس | علیرضا دبیرنیا](./images/202311/83873-40DD23BD-FC1B-425C-A22F-0B9F20BE2F42.webp_190_0_80.webp)
محصولات مرتبط
کتاب حقوق اساسی تطبیقی اثر دکتر بیژن عباسی توسط نشر دادگستر به چاپ رسیده است.
حقوق اساسی به تنظیم و قانون مند کردن قدرت سیاسی و دولت می پردازد و حقوق و آزادی های بنیادین اشخاص را شناسایی و تضمین می کند. قانون اساسی همه ی کشورها به سازماندهی قدرت دولت و تضمین حقوق ملت اشاره کرده اند. ولی ریشه ی حاکمیت دولت ها (الهی، مردمی و ...)، نوع نظام سیاسی آن ها، جایگاه، وظایف و اختیارات قوا، شناسایی حقوق و آزادی های بنیادین و انواع آن ها و... در قانون اساسی کشورها متفاوت است. هیچ کشوری نمی تواند به آسانی از نظام حقوق اساسی کشورهای دیگر به طور تمام و کمال الهام بگیرد. در این کتاب نخست به بررسی نظام تفکیک نسبی قوا یا نظام پارلمانی که به لحاظ تاریخی پیش از دیگر نظام ها برنامه ریزی شده و رواج بیشتری در دنیا دارد پرداخته شده است. هم چنین تلاش شده است که حقوق اساسی کشورهایی مانند پرتغال، فنلاند، روسیه، فرانسه را با توجه به آخرین تحولات در قانون اساسی و دیگر قوانین مربوطه مورد بررسی قرار گیرد. شایان ذکر است که برای نخستین بار در ادبیات قانون اساسی کشورِ ایران به بررسی نظام سیاسی کشورهای هند و پرتقال پرداخته شده است.
کتاب "حقوق اساسی تطبیقی" در چهار فصل با عناوین زیر تألیف شده است که عبارتند از:
1. تفکیک نسبی قوا و نظام پارلمانی 2. نظام تفکیک مطلق قوا با نظام ریاستی 3. نظام آمیخته یا نظام نیمه ریاستی_ نیمه پارلمانی 4. نظام حکومت مجلس
فهرست
فصل نخست: تفکیک نسبی قوا با نظام پارلمانی مبحث نخست: تاریخ و ویژگی های نظام پارلمانی گفتار نخست: تاریخ نظام پارلمانی گفتار دوم: ویژگی های نظام پارلمانی مبحث دوم: نظام سیاسی انگلستان گفتار نخست: قانون اساسی عرفی گفتار دوم: حقوق و آزادی های ملت در متون انگلیسی گفتار سوم: ساختار داخلی یا سرزمینی دولت گفتار چهارم: تفکیک قوا در انگلستان گفتار پنجم: قوه ی قانون گذاری گفتار ششم: قوه ی مجریه مبحث سوم: نظام سیاسی آلمان گفتار نخست: فدرالیسم گفتار دوم: قوه ی قانون گذاری گفتار سوم: قوه ی مجریه گفتار چهارم: دادگاه قانون اساسی گفتار پنجم: وضعیت حقوقی احزاب و فعالیت نظام سیاسی مبحث چهارم: نظام سیاسی هند ( بزرگترین دموکراسی جهان ) گفتار نخست: قانون اساسی و دیوان عالی کشور گفتار دوم: مجلس گفتار سوم: رئیس جهمور و نخست وزیر گفتار چهارم: فدرالیسم فصل دوم: نظام تفکیک مطلق قوا یا نظام ریاستی مبحث نخست: تاریخ و ویژگی های نظام ریاستی گفتار نخست: تاریخ نظام ریاستی گفتار دوم: ویژگی های نظام ریاستی مبحث دوم: نظام سیاسی ایالات متحده ی آمریکا گفتار نخست: کنگره گفتار دوم: رئیس جمهور گفتار سوم: قوه ی قضاییه و دیوان عالی کشور گفتار چهارم: روابط میان قوا گفتار پنجم: فدرالیسم فصل سوم: نظام آمیخته یا نظام نیمه ریاستی _ نیمه پارلمانی مبحث نخست: ماهیت و ویژگی های نظام نیمه ریاستی _ نیمه پارلمانی مبحث دوم: نظام سیاسی فرانسه گفتار نخست: رئیس جمهور گفتار دوم: دولت گفتار سوم: مجلس گفتار چهارم: شورای قانون اساسی مبحث سوم: نظام سیاسی روسیه گفتار نخست: قانون اساسی گفتار دوم: فدرالیسم گفتار سوم: نهادهای سیاسی و فضایی گفتار چهارم: فعالیت نظام سیاسی مبحث چهارم: نظام سیاسی پرتغال گفتار نخست: رئیس کشور گفتار دوم: دولت گفتار سوم: مجلس گفتار چهارم: دادگاه قانون اساسی گفتار پنجم: تحول نظام سیاسی و خنثا شدن نقش رئیس جمهور مبحث پنجم: نظام سیاسی فنلاند گفتار نخست: تاریخ گفتار دوم: قانون شکل حکومت مصوب سال 1919 و بازنگری های دهه ی 1920 گفتار سوم: قانون اساسی نوین گفتار چهارم: فنلاند دو زبانه گفتار پنجم: نظام پارلمانی عرفا دو گانه گفتار ششم: مجلس قانون گذاری گفتار هفتم: جایگاه رئیس جمهور پیش از بازنگری سال 1999 گفتار هشتم: اختیارات رئیس جمهور بر پایه ی قانون اساسی جدید گفتار نهم: هیات وزیران گفتار دهم: نظام حقوق اساسی مبتنی بر قانون گذاری گفتار یازدهم: احترام به آزادی های عمومی تضمین شده در قانون اساسی و رویه ی قوانین استثنایی گفتار دوازدهم: سامانه ی شدیدا نظارتی گفتار سیزدهم: حق نظارت مجلس گفتار چهاردهم: اختیارات نظارتی رییس کشور، هیات وزیران و دیگر نهادهای نظارتی غیر قضایی گفتار پانزدهم: مقامات قضایی گفتار شانزدهم: نتیجه فصل چهارم: نظام حکومت مجلس مبحث نخست: ماهیت و نمونه های حکومت مجلس گفتار دوم: نمونه های حکومت مجلس مبحث دوم: سویس گفتار نخست: فدرالیسم گفتار دوم: مجلس فدرال گفتار سوم: شورای فدرال گفتار چهارم: دادگاه فدرال گفتار پنجم: مردم سالاری مستقیم و نیمه مستقیم گفتار ششم: فعالیت نظام سیاسی
برشی از متن کتاب
فصل اول: تفکیک نسبی قوا و نظام پارلمانی در نظام تفکیک نسبی قوا، قوای عمومی به جای دوری از یکدیگر باید با هم هماهنگ بوده، در برخی از امور به طور مشترک فعالیت و همکاری کنند و برای جلوگیری از تقابل، میان آن دو، روابط و ارتباطاتی وجود داشته باشد. امروزه تفکیک نسبی قوا از راه نظام پارلمانی جامه ی عمل پوشیده است که در آن، قوه ی مجریه در اختیار رئیس کشور (یا پادشاه) و رئیس دولت قرار دارد و قوه ی مقننه در اختیار مجلس است. درباره ی نظام پارلمانی قدیمی ترین نمونه، نظام بریتانیاست. در این کشور، رئیس حزب اکثریت منتخب مجلس عوام، نخست وزیر می گردد و ملکه در نصب وی عملاً هیچ اختیاری ندارد. چنین سامانه ای رئیس دولت انگلیس را تبدیل به شخصیتی بی نهایت نیرومند می نماید که ملکه اختیارات چندانی ندارد. فصل دوم: نظام تفکیک مطلق قوا با نظام ریاستی در نظام ریاستی یا تفکیک مطلق قوا، قوه ی مجریه و قوه ی قانون گذاری هر یک منتخب مردم و به ترتیب در اختیار رئیس جمهور و مجلس قرار دارد. هر یک از این دو قوه، محدود در وظایف و اختیارات تخصصی خود می باشد. نه تنها این دو قوه از یکدیگر جدا و مستقل هستند و میان آن ها اصولا رابطه ی سازمانی وجود ندارد بلکه هیچ کدام نمی توانند علیه دیگری اقدام کنند. ویژگی های نظام ریاستی در ادامه ی این فصل تشریح شده است. فصل سوم: نظام آمیخته یا نظام نیمه ریاستی_ نیمه پارلمانی هر یک از دو نظام ریاستی و پارلمانی دارای معایبی هستند. به همین علت برخی از کشورها همانند فرانسه، روسیه، پرتغال و جمهوری اسلامی ایران و اخیراً ترکیه با بهره گیری از نقاط مثبت هر یک از دو الگوی یاد شده مبادرت به ایجاد نظام آمیخته از نظام ریاستی و پارلمانی نموده اند. عناصر این نظام عبارتند از: 1. انتخاب رئیس جمهور توسط مردم در یک انتخابات مستقیم و همگانی 2. افزایش اختیارات رئیس جمهور در قیاس با رئیس جمهور در نظام جمهوری پارلمانی 3. عدم مسئولیت سیاسی رئیس جمهور در برابر مجلس 4. وجود همه ی عناصر نظام پارلمانی فصل چهارم : نظام حکومت مجلس در حکومت مجلس که گونه ای از نظام های آمیختگی یا اختلاط قواست، همه ی قدرت در مجلس متمرکز شده و این نهاد به طور همزمان قوای مجریه و مقننه را در اختیار دارد. در نظام حکومت مجلس، دو نهاد متفاوت وجود دارد که عبارتند از: قوه ی اجرایی و قوه ی قانون گذاری. ولی قوه ی مجریه، منتخب مجلس است و باید از دستورات آن پیروی کند. دولت حق استعفا ندارد و مجلس می تواند تصمیمات آن را رد نماید. در چنین نظامی، دولت زیر نظر مجلس قرار دارد. این نظام را نظام کنوانسیونی نیز می نامند.
تالیف: بیژن عباسی انتشارات: دادگستر
ثبت دیدگاه
دیدگاه کاربران