علائم اضطراب در کودکان | 10 نشانه مهم + درمان

اضطراب در کودکان و نوجوانان چیست؟

اضطراب و ترس بخشی طبیعی از دوران کودکی هستند. ترس، واکنشی طبیعی به خطر یا تهدید واقعی است، در حالی‌ که اضطراب، واکنش کودک به احتمال وقوع یک تهدید محسوب می‌شود. بروز ترس‌ها و نگرانی‌های جدید در کودکان معمولاً کوتاه‌مدت است و نشان می‌دهد کودک در حال یادگیری مهارت‌های حل مسئله و سازگاری با محیط اطراف خود است.

والدین و مراقبان نقش مهمی در کمک به کودکان دارند تا ترس‌ها و اضطراب‌های خود را بشناسند، درک کنند و بر آن‌ها غلبه کنند. حمایت صحیح خانواده می‌تواند از تبدیل اضطراب طبیعی به یک مشکل جدی جلوگیری کند.

اضطراب طبیعی در  مقابل اختلالات اضطرابی کودکان

بر اساس نظر متخصصان سلامت، حدود 1 نفر از هر 5 کودک ممکن است در طول کودکی به یکی از اختلالات اضطرابی مبتلا شود. اختلالات اضطرابی کودکان با اضطراب یا ترس طبیعی تفاوت دارند، زیرا شدت واکنش‌های هیجانی‌شان بیشتر است، رفتارهای اجتنابی شدیدتر دیده می‌شود و علائم برای مدت طولانی‌تری نسبت به حالت طبیعی ادامه دارند

کودکان مبتلا به اختلالات اضطرابی اغلب دچار واکنش‌های هیجانی شدید مانند گریه‌های مکرر یا قشقرق می‌شوند. همچنین ممکن است رفتارهای اجتنابی قابل توجهی از خود نشان دهند؛ برای مثال

•  تلاش برای فرار از موقعیت‌های استرس‌زا
•  پنهان شدن
• هوشیاری دائمی و احساس (در کمین بودن خطر)

علائم جسمی اضطراب در کودکان

علاوه بر نشانه‌های رفتاری و احساسی، اضطراب در کودکان اغلب با علائم جسمی نیز همراه است، از جمله:

• دل‌درد
• سردرد
• تهوع
• استفراغ
• تنگی نفس
• اختلالات خواب

این علائم ممکن است بدون وجود بیماری جسمی مشخص ظاهر شوند و یکی از نشانه‌های مهم اضطراب کودکان محسوب می‌شوند.

 

انواع اضطراب در کودکان

اضطراب در کودکان می‌تواند شکل‌های مختلفی داشته باشد. شناخت این انواع به والدین کمک می‌کند تا بهتر کودکشان را حمایت کنند.

1. اختلال اضطراب جدایی

اضطراب جدایی بخشی طبیعی از رشد کودک است، اما اگر شدید و مداوم باشد و در عملکرد روزمره کودک اختلال ایجاد کند، می‌تواند نشانه اختلال اضطراب جدایی باشد و نیاز به ارزیابی تخصصی دارد.

2. فوبیای خاص

ترس در کودکان بخشی طبیعی از رشد است، اما زمانی که ترس شدید، نامتناسب با خطر واقعی و همراه با اجتناب شدید باشد، به‌عنوان فوبیای خاص در نظر گرفته می‌شود.

3. اختلال اضطراب اجتماعی

اضطراب اجتماعی در کودکان با ترس شدید از قضاوت یا طرد شدن همراه است و می‌تواند باعث اجتناب از صحبت، تعامل و موقعیت‌های اجتماعی شود.

4. اختلال اضطراب فراگیر

در اضطراب فراگیر، کودک دچار نگرانی مداوم و بیش از حد درباره مسائل روزمره است که معمولاً نامتناسب با سن او و بدون دلیل مشخص رخ می‌دهد.

5. اختلال پانیک (حملات هراس)

کودکان مبتلا به اختلال پانیک دچار حملات ناگهانی اضطراب با تپش قلب، سرگیجه یا مشکل در تنفس می‌شوند که معمولاً خودبه‌خود فروکش می‌کنند.

شیوع اضطراب در کودکان

اختلالات اضطرابی از شایع‌ترین مشکلات روانی در کودکان و نوجوانان هستند و درصد قابل‌توجهی از آن‌ها، به‌ویژه دختران، درجاتی از اضطراب را تجربه می‌کنند.

شناخت علائم و انواع اضطراب به والدین کمک می‌کند تا در صورت نیاز، به موقع به یک روان‌شناس کودک مراجعه کنند و از رشد سلامت کودکانشان مطلع شوند.

درمان اضطراب در کودکان

درمان اضطراب در کودکان عمدتاً شامل درمان شناختی‌رفتاری و در برخی موارد درمان دارویی است که ترکیب آن‌ها معمولاً اثربخشی بیشتری دارد.

درمان شناختی رفتاری

درمان شناختی‌رفتاری به کودکان می‌آموزد چگونه با یادگیری مهارت‌های مقابله‌ای، افکار و واکنش‌های خود را مدیریت کرده و به‌تدریج با ترس‌هایشان مواجه شوند این امر نیازمند مشارکت و همراهی والدین نیز می‌باشد.

والدین می‌توانند با فراهم‌کردن ورزش منظم، محیطی امن و حمایتی، خواب کافی و تغذیه متعادل به کاهش اضطراب کودکان کمک کنند.