-فن-نمایشنامه-نویسی

نمایشنامه نویسی – کتابانه

چرا بعضی از نمایشنامه های بد، مورد قبول واقع می شوند؟

جوانانی که شروع به تحصیل فن نمایشنامه نویسی می کنند وقتی در ابتدای کار خود می بینند از نمایشنامه هایی که حتی ارزش کاغذی را که روی آن ها چاپ شده است ندارد، میلیون ها دلار پول به دست می آید تردید پیدا می کنند که آیا بهتر این نیست که شخص وقت خود را بیهوده به تحصیل صرف نکند و در قید نوشتن نمایشنامه خوب نباشد؟ علت این که آثار بد مورد قبول واقع می شود، چیست؟

 برای درک بهتر، به مطالعه  ی یکی از آن نمایشنامه هایی را که در عصر خود غلغله ای ایجاد کردمی پردازیم. این نمایشنامه موسوم به «گل سرخ ایرلندی» که با وجود معایبش دارای کشمکش و موضوع و هماهنگی است؛ اشخاصی را که نویسنده در این نمایشنامه آورده، کسانی هستند که مردم آن ها را خوب می شناسند و در نمایشنامه های دیگر آن ها را مکرر دیده اند. ” اشخاص بازی” این نمایشنامه ضعیف بودند ولی چون مردم آن ها را می شناسند این عیب توجه کسی را جلب نکرد. مسائل مذهبی آن نیز دور از ذهن مردم نبود و به جهت همین نکات تماشاگران احساس رضایت در خود می کردند. این نکته در نقطه اوج مخصوصا، به حد کمال می رسد. تمام تماشاگران از نتیجه بازی خوشحال بودند چون هر یک از طرفین دعوا در آن نمایش به مقصود خود می رسید.

به نظر می آید علت آنکه این نمایشنامه مورد قبول عام شد این بود که تماشاگران در ایجاد اشخاص بازی عملا شرکت داشتند. نباید فراموش کرد، آن نمایشنامه هایی که مقبول نظر عامه می شود هم کاملا بد نیستند. اگر اشخاص بازی در این آثار از لحاظ سه عامل جسمی، اجتماعی و روانی مطالعه شده باشد، البته بهتر است. اگر شما علاقه به جمع کردن مال داشته باشید، امیدی به شما نمی توان داشت. چون نه تنها نمایشنامه خوب نخواهید نوشت بلکه پول هم از این راه پیدا نخواهید کرد. صدها نمایشنامه نویس جوان و تازه کار هستند که با شور و التهاب فراوان وقت خود را به نوشتن نمایشنامه ای که درست نفهمیده اند، صرف می کنند و تصور می کنند کارگردان ها صف بسته اند تا اثر نفیسشان را از دست یکدیگر بربایند. اگر نمایشنامه ای فقط برای تحصیل پول و ثروت نوشته شود مسلما صمیمانه و عمیق نخواهد بود. صمیمیت و صداقت و خلوص را نمی توان اختراع کرد. بهتر است به آنچه که می نویسید واقعا مومن باشید و هرگز در کار خود عجله نکنید. اشخاص بازی خود را از بین طبقات اجتماع انتخاب کنید. افعال و اعمالشان باید بر آنها تحمیل شود. اگر این اصول رعایت شود، ملاحظه می کنید که اثر شما بهتر مورد توجه و علاقه قرار می گیرد.

در ادامه خالی از لطف نیست که چند کتاب نمایشنامه محبوب را که اجرایشان نیز مورد استقبال خوانندگان و تماشاگران در جای جای کشورها و ملت ها، قرار گرفته است را معرفی کنیم:

کتاب کرگدن اثر اوژن یونسکو

کرگدن” نمایش نامه ای پرمحتوا و اثرگذار است که به گونه ای جذاب، حکایتی متفاوت و خواندنی را برای مخاطب روایت می کند. این قصه در رابطه با مردم شهر کوچکی از فرانسه می باشد که درگیر وقایعی تاسف برانگیز هستند. “برنژه”، شخصیت اصلی داستان مردی جوان، خوش گذران، دائم الخمر است که در مقابل اذهان عموم ، فردی ضعیف و بی اراده تجلی می کند. در طول داستان ساکنان شهر، یک به یک به کرگدن تبدیل می شوند؛ اما برنژه…

کتاب آندورا اثر ماکس فریش

این حکایتی جذاب و غم انگیز را برای مخاطب روایت می کند. شخصیت اصلی داستان، “کان” مردی میان سال است که به عنوان آموزگار در “آندورا”، سرزمینی با دین رسمی مسیحیت، روزگار می گذراند. وی سال ها پیش، در دوره ی جوانی، سرزمین اجدادی خود را ترک کرده و ضمن سکونت در کشوری دیگر، با زنی به نام “سینیورا” ازدواج می نماید؛ حاصل این ازدواج، پسری می شود که کان او را “آندری” نام گذاری می کند…

کتاب ازدواج آقای می سی سی پی اثر فریدریش دورنمات

شخصیت های این نمایش نامه، “سن کلود”، “اوبلوهه”، “فلورسان می سی سی پی” و “آناستازیا” هستند که کلیت ماجرای داستان را تشکیل می دهند. آناستازیا، زنی جوان، و سن کلود، برادرناتنی می سی سی پی از پیروان مکتب آنارشیسم است، اوبلوهه، پزشکی فداکار و بخشنده و می سی سی پی نیز، دادستان شهر، فردی مقید به قانون و با عقاید و نگرش هایی کاملا متفاوت از سن کلود می باشد؛ این سه مرد همگی خواهان برقراری عدالت در جامعه هستند اما هر کدام به اصول و روش های متفاوتی معتقدند و در جهت تحقق عدالت، تلاش می کنند.

کتاب باغ‌ وحش شیشه‌ای اثر تنسی ویلیامز

این کتاب یک نمایش‌نامه فوق حرفه‌ای است، که یکی از مهم‌ترین آثار ادبی جهان نیز به حساب می‌آید. این نمایش‌نامه داستان زندگی یک خانواده را روایت می‌کند که با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می‌کنند. پدر خانواده 16 سال قبل، شهر را ترک کرده و خانواده‌اش را در میان مشکلات تنها گذاشته است. حالا خانواده متشکل از سه عضو است، که تلاش می‌کنند خودشان را از این مشکلات نجات دهند.

کتاب تراس؛ روال عادی – ژان کلود کری یر

این کتاب شامل دو نمایش نامه فوق العاده زیبا با نام های “تراس” و “روال عادی” می باشد. ماجرای “تراس” مربوط به زندگی زوج جوانی است و “کری یر” در قالب نمایش زندگیِ این زوج، به بیان این نکته می پردازد که هیچ کدام از انسان ها نمی توانند به نقطه ای برسند که با اطمینان بگویند با یک نفر تفاهم کامل دارند. “روال عادی” هم داستان ملاقات یک خبرچینِ حکومت دیکتاتوری را با کمسیر همان حکومت روایت می کند. 

کتاب روز رستاخیز نوشته محمد چرم شیر و فرهاد مهندس پور

در واقع کتاب حاضر، بازخوانی ای از روی رمان “محشر صغرا” نوشته “تادئوش کونویتسکی” می باشد که به صورت نمایش نامه درآمده است. نویسندگان این کتاب، فرم محشر صغرا را از ساختار رمانی اش به ساختاری نمایشی تبدیل کرده اند و همه مکان های رمان را به یک نقطه – یعنی صحنه تئاتر انتقال داده اند. از آن جایی که این نمایش نامه از دستور صحنه ای بسیار ساده ای استفاده کرده است، می تواند سبب نوگراییِ هر گروه اجرایی شود تا به آسانی این نمایش را روی صحنه تئاتر ببرند.

کتاب ارثیه ی ایرانی اثر اکبر رادی

کتاب “ارثیه ی ایرانی” نمایش نامه ای است که به شرح داستان زندگی “موسی” مردی به ظاهر متدین و معتقد، و اعضای خانواده ی او، می پردازد. موسی، همراه با “انیس” همسر پیر و بیمار خود، هم چنین فرزندانش، در خانه ی پسر بزرگش، زندگی می کند. موسی دارای عقاید و افکار سنتی و قدیمی ای است و همین باورها، او را هر روز، از فرزندانش دورتر می سازد…

کتاب دویدن در میدان تاریک مین اثر مصطفی مستور

مصطفی مستور نمایش نامه ای را در چهار پرده به تصویر کشیده که داستانی را در قالب نابرابری قدرت نشان بدهد. نمایش نامه در یک مکان نظامی رخ می دهد که چهار شخصیت دارد، دو تا از آن ها سنی بین پنجاه و شصت و دو نفر دیگر جوان هستند. آن که بزرگتر است در مقام ریاست از دو جوان دیگر باز جویی می کند. بازجویی حول محور رفتارهای پنهانی و شخصی افراد است…

کتاب مرگ یزگرد اثر بهرام بیضایی

“مرگ یزگرد” کتابی زیبا، جذاب و خواندنی با محتوایی نمایش نامه ای است که از مرگ پادشاه و ناعدالتی ها و بی کفایتی او روایت می کند. راوی داستان مردی آسیابان به همراه همسر و دخترش می باشد و قصه از جایی شروع می شود که پادشاه “یزگرد” به قتل رسیده و موبدان با تشکیل جلسه ای، در حال محاکمه ی عاملان قتل وی هستند.

کتاب هملت اثر ویلیام شکسپیر 

شاهزاده “هملت” با خبر شنیدن مرگ پدرش به کاخ برمی گردد و با صحنه عجیبی مواجه می شود. عموی او “کلادیوس”، بر تخت پادشاهی نشسته و بی توجه به سنت ها با مادر او نیز ازدواج کرده است. هملت از این اتفاق آشفته می شود. او یک شب پدرش را در خواب می بیند و از او می شنود که عمویش توطئه کرده و در خواب در گوش او چیزی ریخته و اورا به قتل رسانده است پدر از هملت تقاضای انتقام می کند. 

منبع: اگری، لاجوس، (1392)، فن نمایشنامه نویسی، با ترجمه ی مهدی فروغ، تهران: انتشارات نگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فهرست فروشگاه