بررسی انواع حکومت ها – کتابانه

دموکراسی از همه ی گونه های حکومت دشوارتر است.

الکساندر پوپ معتقد بود تنها آدم ابله درباره ی شکل های حکومت جر و بحث می کند. تاریخ درباره ی انواع آن ها و به طور کلی درباره ی حکومت گفتنی بسیار دارد. از آن جا که انسان شیفته ی آزادی است؛ و آزادی افراد در جامعه مستلزم قواعدی برای رفتار است، نخستین شرط آزادی محدودیت آن است؛ اگر آزادی مطلق و بی بند و بار گردد خود در هرج و مرج خواهد شد. پس نخستین وظیفه ی حکومت برقراری نظم و انضباط است. قدرت سازمان یافته ی متمرکز تنها جایگزین قدرت سرکش و مخرب نهفته در دستان افراد است. قدرت طبعا گرایش به تمرکز دارد. به نظر می آید حکومت از نوع سلطنت سازگارترین نوع حکومت با طبیعت بشر است، چون سلطه ی پدر در خانواده یا اقتدار رئیس یک گروه جنگجو در میان افراد آن گروه را اعمال می کند. اگر بنا باشد درباره ی اشکال حکومت برحسب عمر آن ها قضاوت کنیم، باید نشان افتخار را به سلطنت دهیم، به عکس آن، دموکراسی ها میان پرده های داغ و زودگذر بوده اند.

جنگ های جانشینی، همان قدر زیان به بار آورد که تداوم یا ” حقانیت” سلطنت سودآوری داشت. در حکومت موروثی احتمال کشیده شدن آن به بلاهت وافر، بی مسئولیتی، عدم تعادل و توزیع مشاغل در خانواده، بر فرزانگی یا کشوردار می چربد. از این رو اکثر حکومت ها حالت اولیگارشی داشته اند_ یعنی حکومت اقلیتی که یا به واسطه اصل و نسب انتخاب می شده اند مانند حکومت های آریستوکراسی، یا توسط سازمان روحانی، مانند حکومت های دینی، یا به سبب ثروت، مانند حکومت های دموکراسی.  حکومت اکثریت_ حتی از نظر روسو_ غیرطبیعی است، زیرا اکثریت اغلب نمی تواند برای عملی واحد و خاص سازمان پذیرد، حال آنکه اقلیت می پذیرد. اگر اکثر استعدادها و قدرت ها در اقلیتی از انسان ها گرد می آیند، حکومت اقلیت نیز آن قدر گریزناپذیراست که تمرکز ثروت. از اکثریت جز برکنار ساختن متناوب یک اقلیت و روی کار آوردن اقلیت دیگر کاری ساخته نیست. حکومت اشراف_ آریستوکراسی_ ادعا می کند که انتخاب براساس اصل و نسب سالم ترین جایگزین انتخاب برمبنای پول، علم، دین یا قهر و زور است. حکومت اشراف در کشاکش رقابت اقتصادی فرساینده و خشونت افزا تنی چند را برکنار نگاه می دارد و از طفولیت طبق معیارها و ارزش های خود، در جریان امور و مدیریت های کوچک برای وظایف حکومتی تعلیمشان می دهد؛ وظایفی که نیازمند آمادگی خاص است و خانواده یا نسب عادی قادر به عرضه ی آن نیست.

حکومت اشراف تنها پرورشگاه کشورداری نیست، مخزن اسباب انتقال فرهنگ، منش ها، معیارها و سلیقه ها نیز هست و از این طریق در برابر غلیان های اجتماعی، ناهنجاری های هنری یا تغییرات ناگهانی در نظام اخلاقی در حکم سدی محافظ است. حکومت اشراف هنر را جان داده، حمایت کرده و برآن نظارت داشته است، اما اشراف خود به ندرت خلاقیت هنری داشته اند. از هنگامی که حکومت اشرافی قدرت و امتیاز را مطلقا در انحصار خود گرفت، هنگامی که با استثمار خودپرستانه و کوته نظرانه بر مردم ظلم روا داشت، هنگامی که در جنگ بر سر اراضی و یا تفریحات شاهانه ی نیاکانی نیروی انسانی و منابع کشور را به باد فنا داد، دیگر خدماتش به فریادش نرسید. آن گاه بود که محرومان برای شورشی عظیم به یکدیگر پیوستند، نو کیسه ی جدید با تهی دستان علیه عقب ماندگی و رکود متحد شد، گیوتین سر هزاران نجیب زاده را از تن جدا ساخت و نوبت رهبری نادرست دموکراسی رسید.

دموکراسی از همه ی انواع حکومت ها دشوارتر است، زیرا وسیع ترین پراکنش تعقل را می طلبد؛ تعلیم و تربیت توسعه یافته، اما قدرت باروری مردم ساده و عوام پیوسته مانع از گسترش تعقل شده است. با این وجود دموکراسی از هر نوع دیگر حکومت معایب کم تر و محاسن بیشتری داشته است. دموکراسی به اندیشیدن و دانش و فعالیت های بزرگ اقتصادی چنان آزادی ای بخشید که لازمه ی رشد و باروری آن هاست. دیوارهای امتیازات و طبقات را فرو ریخت، و در هر نسل، در هر کجا، و در هر قشری استعدادها را شکوفا کرد. اینک دموکراسی همت خویش را وقف گسترش و افزایش دوره های آموزش و پرورش، و حفظ بهداشت همگانی ساخته است. اگر برابری امکانات تحصیلی فراهم شود، دموکراسی واقعی و برحق خواهد بود. زیرا در میان تمام شعارهای دموکراسی حقیقت بنیادین این است: گرچه انسان ها نمی توانند با هم برابر باشند، می توان دسترسی به تحصیل و امکان ترقی را بسیار نزدیک به برابر ساخت.

در ادامه تعدادی از کتاب های تاریخی معرفی شده است:

کتاب ایران عصر صفوی، اثر راجر سیوری

سلسله شاهنشاهی صفویان، یکی از مهم ترین و موثرترین حکومت های حاکم در تاریخ ایران است که پس از سال ها بی ثباتی و تسلط بیگانگان بر کشور، توانست تمامی شهرها و سرزمین های ایران را تحت سلطه ی خویش قرار داده، مذهب شیعه را به عنوان دین رسمی خود اعلام نموده و حکومتی یکپارچه و واحد را بر آن مستقرکرده و اداره ی آن را در دست بگیرد.

کتاب امیرکبیر و ایران اثر فریدون آدمیت

اين كتاب منبع خوبي از لحاظ وثاقت در استفاده از منابع و مآخذ معتبر به شمار مي‌آيد. نويسنده تا حدّ امكان كوشيده است كه با واقعيت‌نمايي حوادث و رخدادهاي زندگي اميركبير، اين بزرگ‌مرد تاريخ معاصر ايران را روايت كند و مطالب را به صورت كامل و همه‌جانبه عرضه دارد.

کتاب نبرد من اثر آدولف هیتلر

این کتاب اثری ارزنده از “آدولف هیتلر” است که بیانگر اندیشه های سیاسی او می باشد.  عقاید و نظریات سیاسی “هیتلر” که همگی آن ها در کتاب پیش رو وجود دارند، به قدری جذاب و قابل تأمل است که قطعاً تا مدت ها ذهن شما را درگیر خواهد کرد.

کتاب تاریخ جهان اثر فيليپه فرناندس آرمستو

نويسنده در كتاب «تاريخ جهان»، با در نظر داشتن چنين رويكردي، اقدام به نگارش تاريخ جهان نموده و تمام مسائل در جنبه‌هاي متفاوت زندگي گذشته‌ي بشر را مطرح کرده است تا مخاطبش را با گوشه و كنار جهان گذشته آشنا كند.

کتاب تاریخ جهانگشای جوینی

تاريخ جهان‌گشاي جويني، از آثار قديمي و معتبر تاريخي ايران به شمار مي‌آيد كه در سه جلد تدوين شده، جلد اول آن، روايت‌گر تاريخ مغول بوده و در جلد دوم، تاريخ خوارزمشاهيان بيان مي‌شود و تاريخ اسماعيليان در جلد سوم آن گنجانده شده است.

کتاب تاربخ بیهقی

تاریخ بیهقی از نظر ادبی اثری است گران بها، زیرا که گنجینه ای است از واژه ها، ترکیبات و تعبیرات زیبای فارسی هزار سال پیش. همچنین این اثر ارزش جامعه شناختی نیز دارد، زیرا به شیوه ی مرسوم تاریخ های دیگر تنها به ذکر بی روح حوادث تاریخی اکتفا نکرده است، بلکه بیهقی آن را به صورت رمانی کشنده و گیرا درآورده است. 

کتاب شناخت کورش اثر رضا ضرغامی

در این روایت کوروش مهم ترین شخصیت تاریخی دانسته شده است که در دوران باستان بر شکاف میان شرق و غرب پلی احداث کرد، همچنین از توانایی های او یاد شده؛ از جمله درکنار هم گرد آوردن ملت های گوناگون در پهنه ی وسیع شاهنشاهی که او را به یکی از سه کشورسازان بزرگ تاریخ تبدیل کرده است. 

کتاب صلحی که همه ی صلح ها را بر باد داد اثر دیوید فرامکین

امپراتوری عثمانیان، یکی از قدرتمندترین و مطرح ترین حکومت های اسلامی موجود در سراسر جهان بود که توانست، قرن ها، بقای امپراتوری خود را حفظ کرده و ضمن تحکیم قدرت های خویش، سرزمین های تحت سلطه اش را نیز توسعه بخشد. اما فرامکین در این اثر به عوامل تضعیف کننده ی این حکومت می پردازد.

منبع: دورانت، ویل دورانت آ، (1392)، درس های تاریخ، تهران: ققنوس

دیدگاهتان را بنویسید

فهرست فروشگاه